Üretim Kapasitesi Nasıl Hesaplanır?
Takvim süresinden uygun ürüne: duruş, hız, fire ve talebi ayrı ayrı hesaplayın.
Ölçü birimi ve zaman tanımını sabitleyin
Bir kapasite hesabının ilk sorusu kaç adet değil, hangi ürünün hangi koşullarda üretileceğidir. Adet, kilogram, metre veya parti aynı birim değildir. Ürün karması değişiyorsa tek bir ortalama çevrim süresi yanıltıcı olabilir. Her ürün için temsilî işlem süresi belirleyin ve ortak darboğazın zamanını nasıl kullandığını gösterin. Birbirinden farklı parçaların toplam adedini tek makine kapasitesiyle karşılaştırmak ancak açık bir eşdeğerlik tanımıyla anlamlıdır.
Saatlik nominal hız, vardiya süresi, çalışma günü ve vardiya sayısını ayrı tutun. Günlük çalışma saati vardiya başına giriliyorsa vardiya sayısıyla çarpılır; toplam günlük saat zaten verilmişse bir kez daha çarpılmaz. Molaların, bakımın ve hazırlığın hangi aşamada düşüldüğünü yazın. Aynı kaybın hem kullanılabilir sürede hem kapasite kullanım oranında yer alması hesabı iki kez azaltır.
Teorik kapasiteden uygun üretime geçiş
Şeffaf bir örnek modelde teorik kapasite = saatlik hız × vardiya saati × çalışma günü × vardiya sayısıdır. Planlanan duruşlar kullanılabilir zamanı azaltır. Performans veya kullanım varsayımı kalan sürede fiilen elde edilen hızı temsil edebilir; tam olarak neyi kapsadığı belirtilmelidir. Son olarak fire oranı uygun üretim miktarını azaltır. Her kaybı tek bir genel yüzde içine saklamak yerine kayıp nedenlerini ölçmek daha yararlıdır.
Örnek varsayımlar: saatte 10 parça, vardiya başına 8 saat, ayda 22 gün ve tek vardiya; teorik kapasite 1.760 parçadır. Zaman ve performans kayıplarını birlikte temsil eden yüzde 70 etkin kullanım ile 1.232 parça; yüzde 5 fireyle 1.170,4 uygun parça eşdeğeri hesaplanır. Tam parça planında aşağı yuvarlama gerekir. Bu örnek hiçbir makinenin garantili üretim hızı değildir; kullanıcı girdilerine bağlı bir aritmetik senaryodur.
Darboğazı ve sipariş sınırını unutmayın
Bir seri hatta kesim saatte 20, işleme 12 ve kontrol 9 uygun parça sağlayabiliyorsa, aradaki stoklar geçici dalgalanmaları yumuşatsa da uzun dönem çıkış hızı en yavaş aşamayla sınırlanır. Daha hızlı kesim makinesi almak kontrol darboğazını ortadan kaldırmaz. İşlem sürelerini aynı ürün karması ve aynı zaman tanımıyla karşılaştırın. Paralel makineler, parti işlemleri ve farklı vardiya takvimleri varsa daha ayrıntılı çizelgeleme gerekir.
Üretilebilen miktar satılan miktar değildir. Aynı ay teslim edilebilen sipariş 800 adet olduğunda 1.170 adet kapasiteyi otomatik satış kabul etmek geliri şişirir. Siparişe göre üretim modelinde satış miktarı, uygun kapasite ile teslim edilebilir siparişin düşük olanıyla sınırlandırılabilir. Stoka üretimde ise satılmayan ürünün malzeme ve üretim giderleri nakit çıkışı yaratmaya devam eder; stok maliyeti ayrıca izlenmelidir.
Modeli gözlemle iyileştirin
İlk ayın tahmini yerine gerçek üretim kayıtları geldikçe varsayımları güncelleyin. Başlangıç ve bitiş zamanı, hazırlık, arıza, bekleme, üretilen adet ve uygun adet aynı iş emrinde kaydedilmelidir. Tek bir iyi gün yerine farklı ürünler ve farklı operatörlerle yeterli gözlem kullanın. Katalog değerleri teknik sınırları gösterir; saha verisinin yerine geçmez. Ölçüm yöntemi değiştiğinde eski ve yeni veriyi karşılaştırılabilir tutmak için sürüm notu ekleyin.
Sıfır kullanım, yüzde yüz fire veya sıfır sipariş gibi uç durumlar modelin sağlamlığını sınar. Üretim veya satış sıfır olduğunda birim başına maliyet tanımsız olabilir; sonuç sonsuz bir sayı olarak sunulmamalıdır. Sabit giderler ise devam edebilir. Finansal simülatörde bu durumları deneyerek kapasite artışının hangi koşullarda gelir artışına dönüşmediğini görün. Hesabın amacı iyimser bir sayı üretmek değil, üretimin ekonomik sınırlarını anlaşılır kılmaktır.